الفيض الكاشاني

356

ترجمة الحقائق ( فارسى )

به چشم ديده نمىشود ، بلكه حسن و جمال منحصر در مدركات حواس نيست ، بلكه بسيارى از خصلتهاى خير به نور بصيرت باطنى مدرك مىشود و علامت اين آن است كه طبعهاى سليم بر محبّت انبيا و ائمّه عليهم السلام سرشته شده‌اند با آنكه آنها را نديده‌اند ، تا آنكه گاه مىباشد كه محبّت مردى به صاحبِ مذهب خود از حدّ عشق تجاوز مىكند و اين عشق او را بر اين مىدارد كه جميع اموال خود را صرف در نصرت مذهب او و دفع از جانب آن مىكند و اگر كسى طعنى بر امام و متبوع آن بزند در مقاتلهء او خود را در معرض هلاك مىاندازد . و تمامى خصلتهاى خير به علم و قدرت برمىگردد . و اين دو بِالطَّبع محبوبند و به حواس مدرك نمىشوند ، بلكه چون مردم وصف [ m . a 82 ] حضرت أمير المؤمنين عليه السلام را به شجاعت و حاتم را به سخاوت كرده‌اند « 1 » دلها آنها « 2 » را دوست مىدارند محبّت ضرورى بىاختيار ، و اين از راه نظر به صورت محسوس نيست و از راه حظّى نيست كه از ايشان به كسى رسد « 3 » . و هركسى كه بصيرت باطنى « 4 » بر وى غالب‌تر از حواس ظاهره است محبّت او به معانى باطنه بيش از محبّت معانى ظاهره مىباشد . و ديگر آنكه هر « 5 » كه محبّت مىدارد يا با خود مىدارد يا با غير ؛ و محبّت غير « 6 » از براى حسن و جمال است و « 7 » يا از براى احسان و كمال است و يا از براى جنسيّت ميان او و ميان صاحب محبّت است . و امّا محبّت خود شديدتر و قوىتر مىباشد از براى آنكه محبّت به قدر موافقت و معرفت مىباشد و هيچ چيز به كسى موافق‌تر از نفس

--> ( 1 ) . عبارت در a s جابجاست . ( 2 ) . آنها / a آن . ( 3 ) . a - و . ( 4 ) . باطنى / a باطن . ( 5 ) . a + گاه . ( 6 ) . s + يا . a + را . ( 7 ) . a - و .